Op 12 augustus 2026 keerde een totale zonsverduistering terug naar het Europese continent.
De totaliteitszone liep onder meer over Groenland, een deel van IJsland — waaronder de Westfjorden, die we enkele weken eerder hadden verlaten —, het noorden van Spanje en een piepklein gebied in het noordoosten van Portugal.
Helaas had ik niet de mogelijkheid om naar een van die regio’s te reizen en de totaliteit mee te maken. Maar ik was absoluut niet van plan om het spektakel te missen!
Vanuit België kon ik een gedeeltelijke zonsverduistering meemaken waarbij ongeveer 89,5% van de zonneschijf bedekt zou zijn. Ik had bovendien een plek op een steenworp van huis gevonden met één absoluut essentieel kenmerk voor deze eclips aan het einde van de dag: een volledig vrije westelijke horizon.
En uiteraard ging ik niet met lege handen op pad… Voor de gelegenheid had ik het volgende meegenomen:
- eclipsbrillen;
- mijn Celestron EclipSmart 10×42-zonneverrekijker;
- mijn Unistellar Equinox 2;
- mijn Seestar S30 — en voor alle duidelijkheid: de gewone S30, niet de S30 Pro.
Ik kan het meteen verklappen: er waren winnaars… en één verliezer.
Maar wat is een zonsverduistering eigenlijk?
Een eclips ontstaat wanneer het ene hemellichaam het andere bedekt. Bij een zonsverduistering schuift de Maan tussen de Aarde en de Zon. Afhankelijk van de plaats vanwaar je het verschijnsel waarneemt, kan ze een deel van de zonneschijf bedekken — een gedeeltelijke zonsverduistering — of de Zon tijdens de totaliteitsfase volledig bedekken.
Op 12 augustus bleven we in België dus buiten de totaliteitszone. Maar met bijna 90% van de Zon bedekt op het maximum vanaf mijn observatieplek, beloofde het toch een bijzonder interessant spektakel te worden.
Celestron EclipSmart 10×42: de zeer aangename verrassing
Laten we beginnen met wat waarschijnlijk de aangename verrassing van de avond was: de Celestron EclipSmart 10×42-zonneverrekijker. Hij is gewoonweg uitstekend.
In tegenstelling tot gewone eclipsbrillen vergroot hij de zonneschijf, waardoor je de voortgang van de Maan voor de Zon veel nauwkeuriger kunt volgen. En vooral: bepaalde zonnevlekken zijn er heel gemakkelijk mee te zien.
Zonnevlekken zijn gebieden in de fotosfeer van de Zon waar zeer sterke magnetische velden het warmtetransport verstoren. Ze zijn daardoor iets koeler dan de gebieden eromheen en lijken door het contrast veel donkerder. Sommige kunnen enorme afmetingen bereiken.
De zonnevlekken kunnen volgen terwijl de maanschijf geleidelijk een hap uit de Zon neemt, maakt de waarneming veel gedetailleerder dan met gewone eclipsbrillen.
Let op: voor zonneobservatie is aangepast materiaal verplicht
Ik wil dit echt benadrukken: deze Celestron EclipSmart is een verrekijker die speciaal voor zonneobservatie is ontworpen, met permanent ingebouwde filtering. Volgens Celestron voldoet het filtersysteem aan de internationale norm ISO 12312-2:2015(E).
Richt nooit een gewone verrekijker of een telescoop zonder geschikt zonnefilter naar de Zon.
En vooral: een eclipsbril voor je ogen maakt het gebruik van een gewone verrekijker of telescoop NIET veilig. De optiek bundelt het zonlicht en kan onomkeerbare schade aan het netvlies veroorzaken.
Kortom: met de Zon knutsel je niet.
Unistellar Equinox 2: hoe zal ik het zeggen… een ramp
Dan nu mijn Unistellar Equinox 2. Ik had nochtans mijn voorzorgen genomen. Enkele dagen eerder had ik hem speciaal met het oog op de eclips bijgewerkt.
Ik was er klaar voor. Hij duidelijk veel minder.
Het eerste probleem: hij vindt de Zon niet. Ik moest de telescoop dus handmatig beginnen sturen, proberen de Zon in beeld te krijgen en hem vervolgens opnieuw een detectie laten uitvoeren…
Het was bijzonder omslachtig. Bij een waarneming waarbij de Zon geleidelijk naar de horizon zakt en elke minuut telt, was dit eerlijk gezegd niet de ervaring waarop ik had gehoopt.
En toen ik er uiteindelijk in slaagde om beelden te maken… Wel…
Laat ik het erop houden dat het resultaat mij niet overtuigt. Daar komt nog bij dat een echte ingebouwde timelapsefunctie voor de Zon ontbreekt, terwijl die perfect zou zijn geweest voor een evenement als dit. Voor een toestel in deze prijsklasse stelde de ervaring mij eerlijk gezegd zwaar teleur.
Seestar S30: een wereld van verschil
En toen zette ik mijn Seestar S30 aan.
En daar…
Magic.
Qua gebruiksgemak belanden we meteen in een volledig andere categorie. De Zon werd vrijwel onmiddellijk gedetecteerd en enkele ogenblikken later was ik klaar om te observeren en vooral om de eclips op te nemen.
Het grote plezier bij dit soort evenementen is de rechtstreeks ingebouwde timelapsefunctie. Enkele instellingen en hij was vertrokken: de Seestar kon de passage van de Maan voor de Zon geleidelijk opnemen. Het resultaat is de video die je aan het einde van dit artikel vindt.
Ik heb wel één opmerking over de tracking… Maar deze keer is die opmerking vooral voor mezelf bestemd.
Ik had de app tijdens de opname beter in de gaten moeten houden en de Zon af en toe opnieuw moeten centreren. De tracking bleef behoorlijk, maar was niet optimaal over de volledige opname en de Zon schoof geleidelijk door het beeld.
Een les voor de volgende keer. Want ja, er komt uiteraard een volgende keer. 😇
De twee volgende grote afspraken liggen al vast: op 2 augustus 2027 trekt een totale zonsverduistering over het zuiden van Spanje en Noord-Afrika, onder meer over Marokko, Algerije, Tunesië, Libië en Egypte, met maximaal 6 min 23 sec totaliteit. Daarna, op 22 juli 2028, trekt de schaduw van de Maan over Australië en Nieuw-Zeeland, met maximaal 5 min 10 sec totaliteit. Genoeg tijd dus om van een toekomstige expeditie te beginnen dromen… 😇
Nog een kleine fun fact: kijk goed naar het einde van de timelapse. Je ziet eerst een satelliet… en daarna een vliegtuig door het beeld vliegen. De waarneming had nauwelijks beter kunnen eindigen.
Het oordeel over het materiaal
Na deze eclips is mijn rangschikking vrij duidelijk. De Celestron EclipSmart 10×42 was een uitstekende verrassing. Hij maakt zonneobservatie eenvoudig en comfortabel, met veel meer detail dan een eclipsbril alleen.
De Unistellar Equinox 2 was voor dit gebruik daarentegen een echte teleurstelling: een moeizame detectie van de Zon, veel te ingewikkelde bediening op het terrein, een fotografisch resultaat dat mij niet overtuigde en geen ingebouwde timelapse.
En dan is er de Seestar S30. Snelle detectie, eenvoudige installatie, een meteen bruikbaar beeld en een ingebouwde timelapse: hij deed precies wat ik van hem vroeg. En hij deed dat opmerkelijk goed.
Opnieuw maakt deze kleine telescoop indruk op mij. Zijn prijs-kwaliteitverhouding is moeilijk te kloppen, en je voelt dat ZWO veel ervaring heeft opgebouwd met camera’s en astronomisch materiaal. Tussen de twee slimme telescopen die die avond aanwezig waren, was er voor de observatie van deze eclips gewoon geen wedstrijd.
Seestar S30: 1.
Equinox 2: 0.
Maar uiteindelijk was het materiaal niet het belangrijkste
En toch is dat waarschijnlijk niet wat ik het meest van deze avond zal onthouden. Het mooiste was simpelweg dat we deze eclips met het gezin konden waarnemen, op slechts enkele minuten van huis, op een prachtige en stille plek.
Kijken hoe de Maan geleidelijk een hap uit de Zon nam, de verrekijker aan elkaar doorgeven, regelmatig een blik op beide telescopen werpen… En gewoon van het moment genieten.
Je kunt zoveel materiaal voorbereiden als je wilt, telescopen vergelijken en praten over tracking, detectie, camera’s of timelapses… Uiteindelijk blijft vooral het bijzondere plezier over om naar de hemel te kijken en de mechaniek van het zonnestelsel zich voor onze ogen te zien ontvouwen. En daarvoor waren die 89,5% de verplaatsing van enkele kilometers meer dan waard.
De timelapse van de eclips
Hier is dan eindelijk het resultaat dat met de Seestar S30 werd opgenomen — met als kleine bonus de satelliet en het vliegtuig aan het einde:
Bekijk de timelapse van de eclips van 12 augustus 2026 op YouTube
Een reactie achterlaten