Sommige astronomische vragen fascineren ons door hun enorme schaal. Hoe ontstaan sterren? Wat schuilt er achter de horizon van een zwart gat? En dan is er nog een andere, intiemere en duizelingwekkendere vraag: zijn we alleen?
Dit artikel komt voort uit een presentatie die ik mocht geven in mijn sterrenkundevereniging in België. Ze maakte deel uit van SETI Constellations, een initiatief van het SETI Institute dat mensen zoals ik wilde opleiden en begeleiden — zonder specifieke wetenschappelijke achtergrond, maar met oprechte interesse — zodat ze lokale SETI-ambassadeurs konden worden. Het programma staat helaas momenteel on hold.
SETI zoekt geen groene mannetjes
Moderne SETI zoekt vooral naar technosignaturen: waarneembare verschijnselen die op technologie kunnen wijzen, zoals vreemde radiosignalen, laseremissies of kunstmatige chemische sporen in de atmosfeer van een exoplaneet.
Sinds Frank Drake is alles veranderd
Toen Frank Drake in 1960 Project Ozma startte, kenden we nog geen enkele planeet rond een andere zonachtige ster. Vandaag tellen we duizenden exoplaneten. De vraag is niet langer of andere werelden bestaan, maar hoeveel ervan leven, intelligentie en detecteerbare technologie kunnen voortbrengen.
Daar komt de beroemde vergelijking van Drake in beeld:
Wanneer de vergelijking van Drake een sterrenclub binnenkomt
Tijdens de presentatie maakte ik van de vergelijking van Drake een kleine workshop. We konden de aannames aanpassen: optimistisch over leven, voorzichtiger over intelligentie, pessimistisch over hoe lang een beschaving detecteerbaar blijft. Niemand bewees dat buitenaardsen bestaan, maar het werd moeilijker om met zekerheid te zeggen: “Er is niemand.”
“Misschien luisteren ze naar ons…”
Mijn dochter was aanwezig en zei aan het einde eenvoudigweg: “Misschien luisteren ze naar ons… misschien observeren ze ons.” Later vertelde ik dit aan Tom Dearduff van het SETI Institute. Zijn antwoord: “It sounds like your daughter could be the next Jill Tarter!”
Dus… waar zijn ze?
Dat is de beroemde Fermi-paradox. We zoeken in een enorme kosmische hooiberg. Een beschaving moet detecteerbaar zijn op het juiste moment, op de juiste plaats, op de juiste frequentie en met een technologie die wij kunnen herkennen.
Moderne SETI leeft volop
De Allen Telescope Array in Californië speelt nog altijd een belangrijke rol. Hedendaags onderzoek gebruikt enorme hoeveelheden data, algoritmen en GPU’s om de talloze interferenties weg te werken die door onze eigen beschaving worden geproduceerd.
Bronnen en verder lezen
- Nathalie A. Cabrol, The Secret Life of the Universe (Engelstalige editie).
- Carl Sagan, Cosmos (Nederlandse editie beschikbaar).
- Sarah Scoles, Making Contact.
Misschien zijn we uitzonderlijk zeldzaam. Misschien niet. We weten het niet. En precies daarom blijft de zoektocht de moeite waard.
Een reactie achterlaten